https://www.ayandehpajoohi.ir/ فصلنامه علمی آینده پژوهی مطالعات میان رشته‌ای نوین fa daily 1 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 Fri, 20 Feb 2026 00:00:00 +0330 https://www.ayandehpajoohi.ir/article_739020.html در سال‌های اخیر، شدت و پیچیدگی حملات سایبری به زیرساخت‌های حیاتی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است و نظام بانکی یکی از اهداف اصلی و آسیب‌پذیر این تهدیدات محسوب می‌شود. این حملات نه‌تنها تداوم عملیاتی بانک‌ها را با اختلال مواجه می‌کنند، بلکه اعتماد عمومی را نیز که از ارکان اساسی ثبات اقتصادی و حکمرانی مالی است، به‌شدت تضعیف می‌نمایند. مقاله حاضر به تحلیل حملات سایبری اخیر به بانک‌های ایران می‌پردازد و تمرکز ویژه‌ای بر حمله گسترده به بانک سپه دارد؛ حمله‌ای که نقاط ضعف جدی در آمادگی و واکنش سایبری نظام بانکی را آشکار ساخت. در این مطالعه، ابعاد فنی، سازمانی و روانی حملات بررسی می‌شود؛ از جمله روش‌هایی نظیر حملات توزیع‌شده انکار سرویس (DDoS)، بدافزارها، مهندسی اجتماعی و نفوذ به سامانه‌های اطلاعاتی. همچنین اهداف مهاجمان، پیامدهای اقتصادی و امنیتی، و تأثیر روانی حملات بر جامعه مورد تحلیل قرار گرفته است. در نهایت، با ارائه یک چارچوب چندلایه، راهکارهایی برای تقویت تاب‌آوری سایبری و مدیریت ریسک در نظام بانکی ایران پیشنهاد می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهند که مقابله با تهدیدات نوظهور نیازمند همکاری هماهنگ بین بانک‌ها، نهادهای دولتی و متخصصان امنیت اطلاعات است تا از ثبات و اعتماد در نظام مالی کشور محافظت شود. https://www.ayandehpajoohi.ir/article_733602.html پژوهش حاضر در پی واکاوی تطبیقی تأثیرات روان‌شناختی شبکه‌های مجازی بر فرآیندهای اجتماعی و خانوادگی در بستر مقیاس‌های متفاوت تراکم جمعیتی است. در عصر حکمرانی فناوری، همگرایی رسانه‌های پسا‌مدرن، اگرچه دسترسی را جهانی کرده، اما چالشی جدی را در نظارت ساختارهای سنتی تربیت و آموزش ایجاد نموده است. این مطالعه با هدف سنجش تفاوت‌های بنیادین در شکل‌گیری نظام ارزشی افراد در مناطق شهری (پرجمعیت) و روستایی (کم‌جمعیت) انجام شد. این پژوهش پیمایشی، با بهره‌گیری از پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته و با استناد به چارچوب‌های نظری اینگلهارت و آلپورت، نمونه‌ای از افراد بالای ۱۵ سال ساکن در کلان‌شهر تهران و حومه‌اش را به عنوان جامعهٔ هدف قرار داده است. متغیر مستقل اصلی، میزان تعامل با فضای مجازی و متغیرهای وابسته شامل سنجش کارکرد نظام ارزشی خانوادگی و باورهای دینی تعریف شدند. نتایج تحلیل آماری، وجود تفاوت معنادار در تأثیرات روان‌شناختی فضای دیجیتال بر ساختارهای ارزشی دو بافت جمعیتی متفاوت را تأیید کرد؛ تفاوت‌هایی که ریشه در تنوع منابع اطلاعاتی قابل دسترس از طریق ابزارهای نوین ارتباطی دارد. به طور خاص، مشاهده شد که در خانواده‌های پرجمعیت، نرخ بهره‌برداری از شبکه‌های مجازی بالاتر است. همچنین، رابطه معکوس و معناداری بین شدت استفاده از این فضاها و انسجام نظام ارزشی خانوادگی برقرار است. این یافته‌ها بر لزوم توسعه سواد فناورانه برای مدیریت تعادل بین اکولوژی دیجیتال و ساختار ذهن تأکید دارد https://www.ayandehpajoohi.ir/article_729943.html فین‌تک و اینشورتک دفاعی در جهان و به خصوص در کشورهای توسعه‌یافته به خوبی در حال رشد است و اقدامات متعددی برای درک، توسعه و رفع چالش‌های آن‌ انجام شده است. این مقاله که با روش تحقیق کتابخانه‌ای نگارش شده است به نوآوری‌ها در حوزه اینشورتک و رگولاتوری آن پرداخته است و الزام استفاده جسورانه از نوآوری‌ها و فناوری‌های موجود در اینشورتک را تشریح می‌کند زیرا این هم‌افزایی بین صنعت بیمه و فناوری‌های رو به‌ترقی، امکاناتی را فراهم می‌سازد که هم به نفع مشتریان و بیمه‌گذاران نیروهای مسلح است و هم به نفع بیمه‌گران و رگولاتورهای این حوزه دفاعی می‌باشد. به منظور تحقق تحولات مثبت در صنعت بیمه نیروهای مسلح ، در این مقاله ضمن اشاره به برخی از تجارب جهانی، اکوسیستم ایران در حوزه اینشورتک و به ویژه از نقطه نظر رگولاتوری آن مورد بررسی قرار گرفته است و با تاکید بر اینکه تحولات سریعی در حال رخ دادن است و شاهد رشد تصاعدی اپلیکیشن‌های فین‌تک هستیم، اهمیت به‌روزرسانی رگولاتوری در این حوزه را نشان می‌دهد و با تشریح نمونه‌هایی از عملکردهای جهانی در این زمینه، پیشنهاداتی برای رفع چالش‌های موجود ارائه داده است تا با گنجاندن ابزارهای جدید فناوری مانند کلان‌داده، هوش مصنوعی، بلاک‌چین، واقعیت افزوده و ... در اینشورتک و سیستم رگولاتوری آن، ضمن ارتقای تجربه مشتری و ارائه خدمات با کیفیت، انطباق با قوانین و کاهش خسارات ناشی از مخاطرات اخلاقی را نیز بهبود بخشد. https://www.ayandehpajoohi.ir/article_739021.html این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نقش فرهنگ سازمانی در ارتقای ایمنی یگان‌های نظامی پرداخته است. اسناد و مدارک سازمانی مانند خط‌مشی‌ها، دستورالعمل‌ها، گزارش‌های حوادث، سوابق بازرسی و مقالات علمی مرتبط، با رویکردی نظام‌مند تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فرهنگ سازمانی قوی، متشکل از تعهد قاطع مدیریت ارشد، مشارکت فعال کارکنان، ارتباطات شفاف و دوسویه، یادگیری مستمر از حوادث گذشته، و نظام عادلانه پاداش و تنبیه، تأثیر مستقیم و معناداری در بهبود شاخص‌های ایمنی دارد. اهمیت ارزش‌های ایمنی در اهداف سازمان، تخصیص منابع کافی، آموزش‌های مستمر و ایجاد فضای باز برای بیان نگرانی‌ها از عوامل کلیدی ارتقای فرهنگ ایمنی در یگان‌ها است. بر اساس این نتایج، راهکارهای عملی شامل توسعه برنامه‌های آموزشی جامع، ایجاد کمیته‌های ایمنی با نمایندگان تمام سطوح، بازنگری و اصلاح خط‌مشی‌ها، سازوکارهای کارآمد گزارش‌دهی و تحلیل ریشه‌ای حوادث، و تقویت نقش رهبری در ترویج و الگوسازی رفتارهای ایمن ارائه شده‌اند. این پژوهش دیدگاهی تحلیلی و جامع ارائه می‌دهد که می‌تواند به مدیران و فرماندهان نظامی کمک کند تا با بهبود مستمر فرهنگ ایمنی، میزان حوادث و سوانح را به طور مؤثری کاهش دهند https://www.ayandehpajoohi.ir/article_729942.html تحول دیجیتال در سال‌های اخیر مرزهای سنتی کسب‌وکار را دگرگون کرده و هوش مصنوعی (AI) به‌عنوان یکی از ارکان اصلی این تحول، نقش کلیدی در بازطراحی فرآیندها و تصمیم‌گیری‌های سازمانی دارد. هدف این مقاله، بررسی جامع تأثیرات، فرصت‌ها و چالش‌های به‌کارگیری AI در فضای کسب‌وکار است. ابتدا مفهوم هوش مصنوعی و جایگاه آن در اکوسیستم دیجیتال تبیین شده و سپس کاربردهای آن در بهینه‌سازی عملیات، پیش‌بینی بازار، شخصی‌سازی خدمات و ارتقای تجربه مشتری تحلیل می‌شود. شواهد حاصل از مطالعات موردی نشان می‌دهد که AI می‌تواند موجب افزایش بهره‌وری و خلق ارزش افزوده گردد. با این حال، چالش‌هایی مانند بیکاری ناشی از اتوماسیون، مسائل اخلاقی، نقض حریم خصوصی و وابستگی به سیستم‌های هوشمند نیز مطرح هستند. این چالش‌ها از منظر فنی، اجتماعی و مدیریتی بررسی شده‌اند. در پایان، مقاله بر لزوم تدوین چارچوب‌های مسئولانه، توانمندسازی نیروی انسانی و طراحی سیاست‌های نظارتی برای بهره‌برداری هوشمندانه و اخلاق‌محور از AI تأکید دارد تا این فناوری به مزیتی رقابتی پایدار در سازمان‌ها تبدیل شود. https://www.ayandehpajoohi.ir/article_729940.html سیاست‌ها متأثر ارزش‌های یک جامعه هستند. از این جهت اتخاذ تصمیم­ها و سیاست­های نیازمند آگاهی از وضعیت ارزش­های حاکم بر جامعه هستند. بدون توجه به ارزش­ها جامعه سیاست‌ها با شکست مواجه خواهند شد. این مقاله به بررسی و تحلیل کارویژه ارزش‌های در سیاست‌های دفاعی- امنیتی می­پردازد. برای پاسخ به این پرسش­ها، با استفاده از روش اسنادی داده­ها و اطلاعات جمع­آوری و با شیوه کیفی و از طریق کدگذاری باز و محوری تجزیه و تحلیل گردیده­اند. نتایج حاصله حاکی از آن است که کاربست ارزش­های سیاسی در تدوین و اجرای سیاست­های دفاعی موجب جهت‌دهی، مشروعیت‌سازی، پویایی و کارآمدی سیاست‌ها می‌شود. افزون بر این، حمایت مردمی و ایجاد بازدارندگی و مصونیت‌سازی را به دنبال دارد. بنابراین لازمه ایجاد ثبات، آرامش و امنیت در جامعه و آمادگی برای دفاع از کشور، تدوین سیاست­های دفاعی- امنیتی مبتنی بر ارزش­ها است. https://www.ayandehpajoohi.ir/article_729941.html هدف: ساخت سیاسی تصویر آینده با مدل‌سازی جهان معنایی همراه است. تقاضا برای تصویر آینده، پایه‌های ماندگار خود را در ظرفیت فرهنگی- نشانه‌شناختی، سازنده- خلاق و فرافکنی انسان دارد. این مطالعه فرآیندهای تشکیل دانش ناشناخته را مورد بحث قرار می‌دهد.روش: در تحقیق از روش‌های تحلیل نشانه‌شناختی و تبیین معرفت‌شناختی، استفاده شده است.یافته‌ها: نویسندگان پیشنهاد می‌کنند که تصویر آینده(الگوی شناختی آن) یکی از گزینه های ممکن است که در یک شکل دیگر(مثلاً به عنوان عنصری از یک الگو) در واقعیت واقعی، موضوع دانش ظاهر می‌شود. علاوه بر این، این تحقیق تحلیلی از رویکردهای معرفت‌شناختی مختلف به مسئله شکل‌گیری الگوهای دانش ناشناخته در زمینه نشانه‌شناسی یک پدیده اجتماعی-فرهنگی ارائه می‌کند.نتیجه‌گیری: در این مقاله، پژوهش بر روی فرآیند(و زمینه‌های احتمالی آن)، ایجاد / تشکیل دانش جدید در زمینه تبدیل اُبژه دینامیکی(چارلز پیرس) تمرکز دارد. فرضیه کنونی این پژوهش این است که دانش جدید، همراه با فرآیند تشکیل آن، نه تنها تا حد زیادی توسط دانش قبلی و الگوهای شناختی موجود از پیش تعیین شده است، بلکه در چارچوب تز «جهان باز»(ایلیا پریگوژین)، می‌توان فرض کرد که این نوع قوانین اساسی و همچنین امکان تفسیرهای جدید از دانش قبلی(از دیرباز) نامحدود است. هدف این تحقیق شناسایی عناصری(پرسیپیندا-عنصری است که باید درک شود) است که می‌تواند در الگوهایی استفاده شود که آینده را توصیف می‌کند و ایده‌ها/الگوهای فعلی ما از تصویر آینده را با در نظر گرفتن نادرستی‌ها / خطاها و غیره که در گذر زمان آشکار شده، تعمیم می‌دهد(مسئله جعل علم).