فصلنامه علمی آینده پژوهی مطالعات میان رشته‌ای نوین

واکاوی تطبیقی تأثیرات روان‌شناختی شبکه‌های مجازی بر نگرش‌های خانوادگی و اجتماعی در مقیاس‌های مختلف تراکم جمعیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

وحید قنبری 1
سجاد فرهنگ 2
امید مراغه 3

1 استادیار روان‌شناسی تربیتی، گروه علوم اجتماعی. دانشکده مدیریت، دانشگاه افسری امام علی علیه السلام، تهران ایران.

2 استادیار مدیریت رسانه، گروه علوم اجتماعی. دانشکده مدیریت، دانشگاه افسری امام علی علیه السلام، تهران ایران.

3 مدرس دانشگاه امام علی (ع)

چکیده
پژوهش حاضر در پی واکاوی تطبیقی تأثیرات روان‌شناختی شبکه‌های مجازی بر فرآیندهای اجتماعی و خانوادگی در بستر مقیاس‌های متفاوت تراکم جمعیتی است. در عصر حکمرانی فناوری، همگرایی رسانه‌های پسا‌مدرن، اگرچه دسترسی را جهانی کرده، اما چالشی جدی را در نظارت ساختارهای سنتی تربیت و آموزش ایجاد نموده است. این مطالعه با هدف سنجش تفاوت‌های بنیادین در شکل‌گیری نظام ارزشی افراد در مناطق شهری (پرجمعیت) و روستایی (کم‌جمعیت) انجام شد. این پژوهش پیمایشی، با بهره‌گیری از پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته و با استناد به چارچوب‌های نظری اینگلهارت و آلپورت، نمونه‌ای از افراد بالای ۱۵ سال ساکن در کلان‌شهر تهران و حومه‌اش را به عنوان جامعهٔ هدف قرار داده است. متغیر مستقل اصلی، میزان تعامل با فضای مجازی و متغیرهای وابسته شامل سنجش کارکرد نظام ارزشی خانوادگی و باورهای دینی تعریف شدند. نتایج تحلیل آماری، وجود تفاوت معنادار در تأثیرات روان‌شناختی فضای دیجیتال بر ساختارهای ارزشی دو بافت جمعیتی متفاوت را تأیید کرد؛ تفاوت‌هایی که ریشه در تنوع منابع اطلاعاتی قابل دسترس از طریق ابزارهای نوین ارتباطی دارد. به طور خاص، مشاهده شد که در خانواده‌های پرجمعیت، نرخ بهره‌برداری از شبکه‌های مجازی بالاتر است. همچنین، رابطه معکوس و معناداری بین شدت استفاده از این فضاها و انسجام نظام ارزشی خانوادگی برقرار است. این یافته‌ها بر لزوم توسعه سواد فناورانه برای مدیریت تعادل بین اکولوژی دیجیتال و ساختار ذهن تأکید دارد

کلیدواژه‌ها

اکولوژی دیجیتال
ساختار ذهن
شبکه‌های مجازی
نگرش‌های خانوادگی
نگرش‌های اجتماعی
فصلنامه علمی آینده پژوهی مطالعات میان رشته‌ای نوین
دوره 1، شماره 4
زمستان 1404
صفحه 19-31

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما