شناسایی عوامل تاثیرگذار بر مدیریت بحران در زمان بروز مخاطرات محیطی با رویکرد آینده‌نگرانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران

2 عضو هئیت علمی دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران

3 دکتری مدیریت راهبردی –مدرس دانشگاه افسری امام علی (ع) – تهران، ایران

چکیده
بلایا و حوادث اعم از طبیعی و انسانی جزء جدایی­ناپذیر زندگی انسان بوده و پرداختن بدان همواره از دغدغه­های بشر بوده است. نظر به اهمیت مدیریت بحران و نیز مزایایی سازوکار آینده­پژوهی در این تحقیق شناسایی عوامل تاثیرگذار بر مدیریت بحران در زمان بروز مخاطرات محیطی با رویکرد آینده­نگرانه در دستورکار محقق بوده است. تحقیق پیش­رو به لحاظ هدف کاربردی، از حیث روش توصیفی تحلیلی، از حیث داده­های مورد استفاده کیفی­کمی و نیز از نظر نگرش زمانی آینده­نگرانه بوده است. گردآوری داده­های میدانی این تحقیق مبتنی بر پرسشنامه نیمه­ساختاریافته، بخش اسنادی مبتنی بر کتب، مقالات و منابع داخلی و خارجی و تکنیک بکار رفته دلفی بوده است. یافته­های این پژوهش حاکی از آن بود که تدوین مقررات ایمنی و نظارت بر نحوه اعمال آن­ها، رعایت استانداردها، حریم­ها و غیره در حوزه مقرراتی، افزایش آگاهی مردم از مفهوم ریسک و مخاطرات، دارا بودن پایگاه داده قوی از بحران های طبیعی گذشته، بهره­گیری از روش­ های نوین رصد و مدیریت مخاطرات محیطی چون سنجش از دور، وضعیت استفاده از  محیط طبیعی منطقه، ارتباط و تعامل مردم با مدیران حوزه بحران در هر منطقه، کیفیت راه­های منتهی به نقاط حادثه­خیز، میزان آشنایی مردم با اصول امدادهای اولیه و فوریت­های پزشکی، میزان آموزش و توانایی کارکنان حوزه امداد و نجات، شدت مطالعات پژوهشی صورت گرفته در حوزه بحران و مخاطرات، تعداد مانورهای برگزار شده پیش از بحران­ها، دارا بودن پناهگاه­های اولیه چون مساجد، مدارس و غیره، پیش­بینی منابع مالی برای وضعیت بحرانی و اضطراری، دارا بودن برنامه عملیاتی برای گروه­های آسیب­پذیر چون سالمندان، زنان و کودکان و توانایی تهیه اقلام ضروری در کمترین زمان ممکن 16 عاملی هستند که بر مدیریت بحران در زمان بروز مخاطرات محیطی اثرگذار واقع می­شود.